Robert Southey

Robert Southey (1774–1843) was een Engelse schrijver en dichter, geboren in Bristol. Hij behoorde tot de zogenaamde Lakeland Poets, een groep romantische dichters die ook William Wordsworth en Samuel Taylor Coleridge omvatte. In 1813 werd Southey benoemd tot Poet Laureate van Groot-Brittannië, een functie die hij tot zijn dood bekleedde. Hoewel hij tijdens zijn leven vooral bekend stond om zijn epische gedichten en biografisch werk, wordt hij tegenwoordig het meest herinnerd vanwege zijn bijdrage aan de verteltraditie van het sprookje.

Southeys grootste nalatenschap in de volksvertelkunde is de vroegste bekende schriftelijke versie van het verhaal over de drie beren. In 1837 publiceerde hij in zijn verhalenbundel The Doctor het verhaal dat in het Nederlands bekend staat als De Drie Beren. In Southeys oorspronkelijke versie is de indringer geen goudharig meisje, maar een oude, brutale vrouw die het huis van drie beren binnendringt, hun pap opeet, in hun stoelen zit en in hun bedden slaapt. Het verhaal toont daarmee een duidelijke moraal over respect voor andermans bezittingen en grenzen.

Later werd Southeys versie herverteld en aangepast door andere schrijvers, waarbij de oude vrouw geleidelijk werd vervangen door het personage dat nu wereldwijd bekend is: Goudlokje en de Drie Beren. In deze jongere versie staat een nieuwsgierig meisje met goudkleurig haar centraal dat op ontdekkingstocht gaat in het bos en het verlaten huis van de drie beren betreedt. De structuur van het verhaal — met de herhaling van drie keuzes en de zoektocht naar wat precies goed is — bleef grotendeels intact en vormt een kenmerkend element van de sprookjestraditie.

Southeys verhaal over de drie beren beïnvloedde de internationale sprookjescultuur op een manier die zijn dichterlijke werk nooit heeft gedaan. Het verhaal werd vertaald in tientallen talen en groeide uit tot een van de meest vertelde en herkende verhalen ter wereld. Daarmee vertegenwoordigt Southey een interessante positie in de literatuurgeschiedenis: een auteur wiens invloed het sterkst voelbaar is niet in zijn bewust literaire werk, maar in een ogenschijnlijk eenvoudig verhaaltje dat hij tussendoor opschreef.