Hanna Diyab

Hanna Diyab was een Syrische verteller uit Aleppo, geboren rond 1688. Hij reisde in het begin van de achttiende eeuw naar Parijs, waar hij de Franse oriëntalist Antoine Galland ontmoette. Galland was destijds bezig met zijn beroemde Franse vertaling van Duizend-en-één-nacht, en het was Diyab die hem enkele van de meest geliefde verhalen uit die verzameling aanreikte. Zonder Hanna Diyab zouden verhalen als Aladdin en Ali Baba wellicht nooit hun weg naar de westerse literatuur hebben gevonden.

De verhalen die Diyab aan Galland vertelde, kenmerken zich door avontuur, magie en een scherp oog voor de spanning tussen armoede en rijkdom. In Aladdin en de Wonderlamp volgen we een arme jongen die dankzij een magische lamp zijn lot weet te keren. Ali Baba en de Veertig Rovers vertelt hoe een eenvoudige houthakker door slim gebruik te maken van een geheim de overhand krijgt op een bende gevaarlijke dieven. Beide verhalen spelen met de gedachte dat gewone mensen, door moed of vindingrijkheid, buitengewone omstandigheden kunnen overwinnen.

Naast deze wereldberoemde verhalen zijn er ook minder bekende parels die aan Diyab worden toegeschreven. In Sinbad de Zeeman trekt een avontuurlijke zeeman de wereld over en beleeft buitengewone avonturen op verre eilanden. De Visser en de Geest toont hoe een arme visser door zijn sluwheid een machtige geest weet te verschalken. En in De Drie Prinsen en de Prinses Nouronnihar strijden drie broers om de hand van een prinses met behulp van wonderlijke voorwerpen uit verre landen.

Diyab beschreef zijn eigen leven en reizen in een autobiografisch manuscript, Kitab Akhbar al-Akhyar, dat eeuwenlang in vergetelheid raakte maar in de twintigste eeuw opnieuw werd ontdekt. Dit document werpt een uniek licht op zijn ervaringen als reiziger en verteller. Zijn bijdrage aan de wereldliteratuur is moeilijk te overschatten: de verhalen die hij mondeling doorgaf aan Galland behoren tot de meest vertaalde en nagespeelde verhalen ter wereld, en zijn naam wordt steeds vaker erkend als die van een van de grote, lang miskende bronnen van de Arabische verteltraditie.