Clement Clarke Moore

Clement Clarke Moore (1779–1863) was een Amerikaanse dichter en geleerde, geboren in New York. Hij was hoogleraar Hebreeuws en Grieks aan het General Theological Seminary in New York City en stond in academische kringen bekend als een serieuze wetenschapper. Toch is hij de geschiedenis ingegaan dankzij één enkel gedicht dat zijn wetenschappelijke werk volledig overschaduwt.

In 1823 schreef Moore het gedicht dat later wereldberoemd zou worden als “Het was de nacht voor Kerstmis”, in het Engels bekend als A Visit from St. Nicholas of simpelweg ‘Twas the Night Before Christmas. Het gedicht werd aanvankelijk anoniem gepubliceerd in de krant The Troy Sentinel, nadat een vriendin van de familie het zonder zijn medeweten had ingestuurd. Moore erkende zijn auteurschap pas jaren later, in 1837.

Het gedicht beschrijft hoe een vader op kerstavond wakker wordt van een vreemd geluid op het dak en de kerstman aantreft die cadeaus rondbrengt. Moore schetste in dit werk een beeld van de kerstman dat tot op de dag van vandaag het collectieve geheugen vormt: een vrolijke, mollige man met een witte baard, gekleed in bont, rijdend op een slee getrokken door acht rendieren met namen als Dasher, Dancer, Prancer en Vixen. Vóór dit gedicht bestond er geen eenduidige, algemeen gedeelde voorstelling van de kerstman in de Amerikaanse cultuur.

De invloed van Moores gedicht op de populaire kersttraditie is nauwelijks te overschatten. Het werd in de loop van de negentiende eeuw herdrukt in tientallen kranten en boeken, en verspreidde zich uiteindelijk over de hele westerse wereld. Illustratoren als Thomas Nast bouwden later voort op de beschrijving uit het gedicht om de visuele kerstman te creëren die we nu kennen. Clement Clarke Moore heeft met dit ene werk een blijvende stempel gedrukt op de manier waarop de westerse wereld Kerstmis beleeft en verbeeldt.